7 000 lumenów, laser, 3LCD, krótki rzut i profesjonalna półka cenowa. Na papierze Epson EB-L795SE i Panasonic PT-VMZ7ST wyglądają bardzo podobnie. W symulatorze golfa różnice okazują się jednak znacznie ciekawsze.

W SIM|GOLF projektor traktujemy trochę inaczej niż w sali konferencyjnej czy kinie domowym. Nie wystarczy, że obraz jest jasny i ładny. Projektor musi wisieć dokładnie tam, gdzie nie przeszkadza golfiście, nie rzuca cienia na ekran, nie wchodzi w strefę swingu i przez wiele godzin dziennie ma po prostu działać. Dlatego przyjrzeliśmy się dwóm bardzo mocnym kandydatom: Epson EB-L795SE oraz Panasonic PT-VMZ7ST. Oba są bardzo dobre. I od razu zdradzimy zakończenie: SIM|GOLF zdecydował się pracować z Panasonikiem. Ale nie dlatego, że Epson jest słabszym projektorem. W niektórych obszarach jest wręcz lepszy. I właśnie dlatego to porównanie jest ciekawe.

Dwa projektory stworzone do podobnego zadania

Zacznijmy od tego, co je łączy. Oba urządzenia wykorzystują laserowe źródło światła oraz technologię 3LCD, oba oferują natywną rozdzielczość WUXGA 1920 × 1200 i jasność 7 000 lumenów. Epson deklaruje 7 000 lm zarówno dla światła białego, jak i barwnego, natomiast Panasonic podaje 7 000 lm zgodnie ze standardem ANSI. To bardzo dobra konfiguracja dla symulatora. W przeciwieństwie do wielu jednoukładowych projektorów DLP nie mamy tutaj koła kolorów. W zastosowaniu, w którym gracz szybko przenosi wzrok między piłką, ekranem i danymi launch monitora, jest to rozwiązanie, które po prostu lubimy.

Obydwa urządzenia są również prawdziwymi projektorami instalacyjnymi. Mamy lens shift, korekcję geometrii, możliwość pracy w różnych pozycjach i optykę short throw. I właśnie optyka jest pierwszą rzeczą, na którą patrzymy w symulatorze.

Projektor w golfie musi być we właściwym miejscu

W naszej typowej dużej instalacji przyjęliśmy dla porównania: ekran o szerokości 4,50 m, piłkę około 3,50 m od ekranu, projektor zawieszony około 2,90 m nad podłogą. Epson ma throw ratio zaczynające się od 0,79:1, Panasonic od 0,797:1. W praktyce oznacza to, że przy obrazie o szerokości 4,50 m soczewka obu projektorów wypada niemal dokładnie nad linią gry:

• Epson – około 3,56 m od ekranu,
• Panasonic – około 3,59 m od ekranu.

I tutaj dzieje się coś, co początkowo może wydawać się nieintuicyjne. W symulatorze golfa nie zawsze chcemy odsunąć projektor jak najdalej od gracza. Bardzo dobra pozycja to właśnie wysoko nad nim. Tor główki kija nie jest prostym półokręgiem — swing odbywa się w przestrzeni, w pochylonej i zmieniającej się płaszczyźnie. Projektor znajdujący się wysoko, w okolicy pionu przechodzącego przez strefę uderzenia, może w praktyce znajdować się w jednym z najbezpieczniejszych miejsc. Jednocześnie źródło światła jest praktycznie nad graczem, więc ryzyko pojawienia się jego głowy jako wielkiego cienia na fairwayu jest minimalne. Pod tym względem oba projektory są bardzo dobrze dopasowane do dużego symulatora golfa.

Epson EB-L795SE – obraz, który robi wrażenie

Epson ma jedną przewagę, której nie ma sensu ukrywać: 4K Enhancement. EB-L795SE ma natywną matrycę WUXGA, ale wykorzystuje technologię 4K Enhancement przy 60 Hz. Epson deklaruje obraz odpowiadający do około 4,6 mln wyświetlanych pikseli. I na dużym ekranie to ma znaczenie. Trawa, gałęzie drzew, struktura bunkrów, kontury budynków czy dalszy plan pola golfowego wyglądają bardzo dobrze. Przy ekranie o szerokości ponad czterech metrów każdy dodatkowy poziom szczegółowości zaczyna być widoczny.

Jeżeli więc postawilibyśmy pytanie: który z tych projektorów wybrać wyłącznie dla maksymalnej szczegółowości obrazu? — odpowiedź byłaby prosta: Epson. To jest naprawdę mocna strona EB-L795SE.

Epson ma też bardziej uniwersalną optykę

Zakres obiektywu Epsona wynosi 0,79–1,36:1, a zoom optyczny 1,7×. Do tego dochodzi lens shift ±50% w pionie i ±20% w poziomie. Daje to instalatorowi bardzo dużą swobodę. To świetny projektor nie tylko do golfa, ale również do instalacji immersyjnych, muzeów, digital signage czy innych systemów symulacyjnych — Epson zresztą sam wymienia symulatory sportowe jako jedno z jego zastosowań. Laser ma deklarowaną trwałość około 20 000 godzin w trybie normalnym i do 30 000 godzin w Eco. Krótko mówiąc: bardzo dobry projektor.

Panasonic PT-VMZ7ST – mniej efektowny w tabeli, bardzo przekonujący w symulatorze

Panasonic poszedł trochę inną drogą. VMZ7ST nie próbuje udawać projektora 4K. Ma trzy matryce LCD o rozdzielczości 1920 × 1200 pikseli. Przyjmuje sygnał 4K przez HDMI lub DIGITAL LINK, ale skaluje go do natywnej rozdzielczości WUXGA. Czy na papierze Epson wygląda pod tym względem lepiej? Tak. Czy Panasonic wygląda źle? Absolutnie nie. W golfie sama liczba pikseli nie jest jedynym elementem jakości obrazu. Liczy się jasność, kontrast, kolor, zachowanie zieleni, równomierność obrazu i – co bardzo ważne – powierzchnia, na którą projektujemy.

Vivid Green Mode – funkcja, która w golfie naprawdę ma sens

Panasonic stworzył specjalny Vivid Green Mode, przeznaczony między innymi właśnie do symulatorów golfa. Projektor zmienia charakterystykę sygnału, wzmacnia zielenie i optymalizuje balans kolorów oraz średnie poziomy jasności. Efektem mają być bardziej naturalne i intensywne tereny zielone. Normalnie podchodzimy z pewną ostrożnością do nazw typu „Golf Mode”. Tutaj jednak pomysł jest sensowny — w symulatorze ogromna część obrazu to przecież fairway, rough, green, drzewa i otoczenie pola. Jeżeli projektor potrafi wykorzystać swoje 7 000 lumenów właśnie tam, gdzie wzrok golfisty spędza najwięcej czasu, zaczynamy rozumieć, dlaczego Panasonic zaprojektował VMZ7ST również z myślą o symulatorach sportowych.

Mała rzecz, którą bardzo docenia instalator: elektryczny focus

W Epsonie ostrość ustawiamy ręcznie. Panasonic ma powered focus, czyli regulację ostrości z pilota. Brzmi jak drobiazg — dopóki projektor nie wisi prawie trzy metry nad podłogą. Przy pierwszej instalacji można wejść na drabinę. Problem zaczyna się wtedy, kiedy po montażu ekranu, korekcie geometrii czy serwisie chcemy zrobić jeszcze minimalną regulację. W Panasonicu robimy to stojąc na podłodze. To jedna z tych funkcji, których nie docenia się w katalogu, a zaczyna doceniać po kilku instalacjach.

7 000 lumenów, ale Panasonic potrzebuje mniej energii

Panasonic podaje dla VMZ7ST około 295 W poboru energii w trybie Normal przy zasilaniu 200–240 V. Epson deklaruje około 388 W w normalnym trybie pracy. Oba urządzenia nominalnie oferują 7 000 lumenów. Nie oznacza to automatycznie, że Panasonic będzie trwalszy albo chłodniejszy w każdych warunkach — takiego wniosku nie można wyprowadzić wyłącznie z poboru mocy. Ale w urządzeniu wiszącym kilka metrów nad podłogą i pracującym godzinami w zamkniętym pomieszczeniu mniejsza ilość energii do odprowadzenia jest dla nas po prostu mile widziana.

Porównanie parametrów

A jak z trwałością?

Tu oba projektory reprezentują już profesjonalną klasę urządzeń laserowych. Panasonic określa czas pracy źródła laserowego w trybie Normal na około 20 000 godzin do spadku jasności do około 50% wartości początkowej, a w Eco na około 24 000 godzin. Epson deklaruje 20 000 godzin w trybie normalnym i 30 000 w Eco. Na papierze przewaga jest więc po stronie Epsona. Ale 20 000 godzin w symulatorze to naprawdę dużo — przy pracy przez 2 500 godzin rocznie mówimy o około ośmiu latach. Dlatego przy zakupie profesjonalnego projektora zaczynamy patrzeć nie tylko na pytanie „Jak długo powinien działać?”, ale również: „Co się stanie, kiedy jednak przestanie?” I właśnie tutaj zapadła nasza decyzja.

Dlaczego SIM|GOLF ostatecznie wybrał Panasonic?

Bo symulator jest dla nas instalacją, a nie kolekcją urządzeń. Klient nie kupuje od nas projektora, ekranu, komputera i launch monitora jako czterech niezależnych pudełek. Kupuje miejsce, w którym chce grać. Jeżeli jeden element przestaje działać, przestaje działać cały symulator. W domu jest to irytujące. W klubie golfowym, hotelu, centrum treningowym czy komercyjnym indoor golfie oznacza już realny problem biznesowy. Dlatego pod koniec porównania przestaliśmy pytać „Który projektor ma lepszą tabelę parametrów?”, a zaczęliśmy pytać: „Z którym producentem chcemy zostać, kiedy pojawi się problem?”

I tutaj Panasonic nas przekonał

Profesjonalne projektory Panasonic Connect objęte są w Europie programem Premium Service. Standardowa ochrona obejmuje 3 lata na części, robociznę i logistykę. Panasonic wskazuje europejskie centra serwisowe oraz deklarowany cel średniego czasu obsługi naprawy około 5 dni door-to-door. W zależności od dostępności przewidziane jest również urządzenie zastępcze, a system obejmuje europejski helpdesk, wsparcie techniczne i możliwość śledzenia naprawy. Dla projektorów z serii PT-VMZ warunki Panasonic obejmują również laserowe źródło światła przez 3 lata lub 20 000 godzin – zależnie od tego, co nastąpi wcześniej. Dostępne jest ponadto rozszerzenie ochrony ProTect nawet do pięciu lat.

Epson również daje trzyletnią gwarancję i oferuje rozszerzenia CoverPlus, w tym opcje do pięciu lat. Standard dla EB-L795SE jest jednak opisany jako 36 miesięcy Carry-In. I właśnie ta różnica w filozofii obsługi profesjonalnego sprzętu okazała się dla nas ważniejsza niż dodatkowa ostrość wynikająca z 4K Enhancement.

Nasz werdykt

Gdybyśmy wybierali projektor przede wszystkim na podstawie maksymalnej szczegółowości obrazu, Epson EB-L795SE ma bardzo mocne argumenty: 4K Enhancement 60 Hz, duży zakres optyczny i świetna jasność powodują, że to jeden z najciekawszych projektorów short throw do symulacji sportowej.

Ale kiedy patrzymy na cały okres użytkowania instalacji, wybór SIM|GOLF jest inny. Panasonic PT-VMZ7ST daje nam: 7 000 lumenów, laser 3LCD, bardzo dobrą geometrię short throw, lens shift, elektryczną regulację ostrości, Vivid Green Mode przygotowany z myślą o symulatorach sportowych, 20 000 godzin pracy źródła światła w trybie Normal — i przede wszystkim bardzo konkretnie zorganizowane europejskie zaplecze gwarancyjne i serwisowe.

Dlatego Panasonic PT-VMZ7ST jest obecnie naszym podstawowym wyborem do profesjonalnych instalacji SIM|GOLF. Nie dlatego, że wygrał każdy punkt porównania — wygrał te punkty, które z perspektywy kilku lat użytkowania uważamy za najważniejsze.

A co z różnicą w jakości obrazu?

Na koniec zostaje jeszcze jeden element, o którym w porównaniach projektorów bardzo często się zapomina. Projektor nie wyświetla obrazu w powietrzu. Wyświetla go na ekranie. Można kupić świetny projektor 4K, a później stracić sporą część efektu na zbyt grubym, luźnym albo mocno teksturowanym materiale impaktowym. Dlatego w SIM|GOLF jakość projekcji traktujemy jako układ: projektor + geometria + światło w pomieszczeniu + ekran.

I właśnie tutaj do gry wchodzi nasz ekran IMG Impact Screen. IMG jest materiałem 3D spacer (produkcji USA, Apex Mills) zaprojektowanym przede wszystkim pod jakość obrazu. Jego struktura została dobrana tak, aby poprawić odczuwalny kontrast, ostrość i nasycenie kolorów, a jednocześnie nadal skutecznie pochłaniać energię uderzenia piłki i ograniczać hałas.

I to jest trochę przewrotne zakończenie naszego testu. Epson potrafi wygenerować bardziej szczegółowy obraz. Panasonic daje nam większą pewność całej instalacji. A dobrze dobrany ekran IMG sprawia, że różnica między „dobrym projektorem” a „dobrym obrazem w symulatorze” staje się znacznie mniejsza.

Bo w symulatorze golfa nie oglądamy specyfikacji. Patrzymy na pole. I chcemy uwierzyć, że naprawdę na nim stoimy.

Dane techniczne za specyfikacjami producentów (Epson, Panasonic Connect), stan na sierpień 2026. Zdjęcia: materiały prasowe producentów.